برنامه هاي توسعه اقتصادي، بستر شکل گيري هسته هاي اوليه دست اندرکاران صنعت احداث شامل مهندسان مشاور، سازندگان، پيمانکاران، توليد کنندگان و ... در کشور بوده ...
ادامه
مهندسى به مفهوم توانايى انسان در انتخاب، طراحى، برنامه ريزى، راهبرى، اجرا، آينده سازى و نوآورى است که در عرصه هاى مختلف براى پاسخ به نيازهاى بشر موضوعيت پيدا مى کند.
امروزه گسترش مرزهاى دانش مهندسى نياز به تخصص هاى مختلف را ايجاب نموده است، عرصه خدمات حرفه مهندسى بسيار وسيع شده و در اين زمينه با توجه به چندبعدى بودن طرح هاى مهندسى ايجاد هارمونى در اين پروژه ها و دريافت بازخوردهايى که مى تواند در طراحى واجراى پروژه ديده شود؛ مسؤوليت مهندسان را بيش از پيش سنگين کرده است. اگر ما فرآيند يک پروژه مهندسى را در سه مرحله طراحى، اجرا و نگهدارى و بهره بردارى تعريف کنيم؛ هريک از اين مراحل ويژگى ها ، مقررات، استانداردها و... خود را مى طلبد.
البته يک نکته بسيار مهم در اين روند رخ مى نمايد که همان فرآيندهايى است که ممکن است به طور مستقيم با پروژه ارتباط نداشته باشد،اما توجه به آن از ضرورت هاى انکارناپذير در هر طرح به شمار مى رود. به عنوان مثال مى توان به بحث هاى زيست محيطى، مزيت هاى نسبى و مهندسى اجتماعى و... در مورد هريک از پروژه هاى مهندسى اشاره کرد. به بيان ديگر، اين فرآيند به عنوان پيدايش يا همان مطالعات مفهومى است که غالباً در ايران مورد توجه قرار نمى گيرد و اغلب سليقه مسؤولان سياسى و اجرايى در مورد طرح ها اعمال مى شود.
در مورد ضرورت پرداختن به مقوله پيدايش در هر طرح مى توان نکات زير را مورد توجه قرار داد:
- گنجاندن مسائل جانبى و مؤثر برهر پروژه در شرح نياز پروژه از جمله مباحث مرتبط با ريسک
- توجه کافى به فاز امکان سنجى پروژه و اثرات جانبى آن بر محيط زيست.
- دقت در انتخاب مشاور و پيمانکار با بررسى دقيق محاسبات انجام شده در مدارک پيشنهادى آن ها.
- سودمندى آن از نظر اجتماعى، ملى و اقتصادى
و....
توجه به مجموعه اين فرآيندها، نه تنها به کارآمدى و بهره بردارى مطلوب طرح کمک مى کند، بلکه مشاور را در طراحى و پيمانکار را در اجرا يارى خواهد کرد و به پايدارى پروژه نيز خواهد انجاميد و دخالت هاى غيرحرفه اى و سياسى در مورد طرح ها را به حداقل خواهد رساند.
بحث اجرايى درپروژه هاى مهندسى، وابستگى تام و تمامى با بحث طراحى از يک سو و نيازهاى آينده نگرانه کارفرما دارد، به زبان ديگر ايجاد مثلث، طراحى، پيمانکارى و کارفرمايى به منظور پايدارى پروژه ها و پوشش نيازهاى آتى پروژه بسيار تعيين کننده است.
در مورد نقاط آسيب پذير اجراى پروژه ها به اين نکات مى توان اشاره کرد:
- هماهنگ نبودن شرح پروژه با نيازهاى واقعى به علت ديد ضعيف نسبت به موضوع پروژه
- عدم تأمين اعتبار کافى.
- مديريت ناکافى در جهت هماهنگ سازى بين کارفرما، مشاور و پيمانکار.
- لزوم استفاده از مهندسى ارزش در مراحل مختلف پروژه.
و....
بهره بردارى از پروژه هاى مهندسى مستلزم فرآيندى از نگهدارى است که از آن مى توان به عنوان يک پروژه مهندسى يادکرد ولى متأسفانه در کشور ما به عنوان يک تخصص با آن برخورد نمى شود، در اين مورد نيز مى توان اين نکات را مورد توجه قرار داد:
- لزوم استفاده از تيم هاى متخصص مهندسى در زمان بهره بردارى و پس از آن.
- توجه به برنامه جامع تعميرات و نگهدارى و گنجاندن آن در فازهاى مطالعات مهندسى.
و.....
آخرين نکته اى که در اين زمينه مى توان به آن اشاره کرد، برنامه ريزى، مديريت و هدايت پروژه در بازه زمانى تعريف شده ، هزينه پروژه و کيفيتى است که پروژه بايد بدان دست يابد. در اين ارتباط نيز آسيب شناسى مى تواند شامل موارد زير باشد:
- تخمين نادرست زمان در ابتداى پروژه.
- تأخيرکارفرما در پاسخگويى به مشاوران در بازه هاى زمانى تعيين شده.
- تغييرات گسترده حادث شده در طول پروژه.
- بازپس دهى و مرگ سرمايه.
- آينده نگرى درباره تحولات تکنولوژى.
و...
با توجه به آنچه در بالا آمد، به نظرمى رسد حضور مهندسان مشاور در مطالعات مفهومى هر پروژه مى تواند آن را بهينه نمايد و در نتيجه فازهاى مطالعاتى، طراحى، اجرا، بهره بردارى و نگهدارى را اصلاح کند.
بديهى است مرحله پيدايش هر پروژه نيز بايد در چارچوب طرح جامع کشور و آمايش سرزمين قرار گيرد. در اين صورت است که جدا از نوع آن، پروژه توجيه پذير خواهد بود و پايدار تلقى مى گردد. با توجه به گذشت بيش از نيم قرن از احداث پروژه هاى نوين در کشور و احتمال انحراف بعضى از آن ها از اهداف اوليه، جا دارد که "مهندسى دوباره" در شرايط حال پروژه ها، در دستور کار قرار گيرد و اصلاح پروژه ها و اضافه نمودن پروژه هاى جديد با توجه به نتايج مهندسى دوباره انجام شود.
در اين صورت است که يک پروژه، هنگامى « خوب » اتلاق مى شود که در چارچوب اقدامات بالا، مرحله پيدايش خوب انجام شود، خوب طراحى، خوب اجرا و خوب نگهدارى و بهره بردارى شود؛ فارغ از اين که چه کسى يا سازمانى اقدام کننده هريک از مراحل آن بوده است.
متولي کيست؟
چگونه طراحى کنيم و بسازيم؟ 
نسخه قابل چاپ
ممکن است پيش خودتان فکر کنيد کساني که حافظه بسيار خوبي دارند از هوش بيشتري نسبت به ديگران برخوردار هستند! اما حقيقت اين است ...
دستورالعمل مالچ پاشي استفاده از مالچ نفتي، عنوان کتابي است که مهندس علي خلدبرين از مهندسان مشاور پايداري طبيعت و منابع آن ...